Ҳар бир инсон ҳаётида камида бир марта антибиотик қабул қилиш заруратига дуч келган. Ҳар қандай препарат каби улар ҳам ножўя таъсирни келтириб чиқаради. Кўпинча антибактериал даволаш ич келишининг бузилиши ва замбуруғли касаллик ривожланиши билан бирга кечади. Бу препаратларнинг таъсири билан боғлиқ: антибиотиклар нафақат касалликни келтириб чиқарган патоген микроорганизмлар, балки организмнинг ўз флораси (лактобактериялар) учун ҳам ҳалокатлидир. Лактобактериялар ўрнини организмда одатда доим жуда оз миқдорда мавжуд бўлган патоген флора эгаллайди.
Кўпинча антибиотиклар қабули Candida туркумига мансуб замбуруғларнинг кўпайиши ва ўсиши билан бирга кечади, чунки антибактериал препаратлар уларга таъсир қилмайди. Бундай ҳолатни шифокорлар кандидоз ёки молочница деб атайдилар.
Замбуруғли касалликни қандай аниқлаш мумкин?
Антибиотиклар билан даволаш бошланганидан бир неча кун ўтгач, чидаб бўлмас қичишиш билан бирга кўп миқдорда оқ, қуюқ, творогсимон ажралмалар пайдо бўлади. Қин териси ва шиллиқ қавати қизаради (гиперемия), микроёриқлар пайдо бўлиши мумкин. Бунда аёл ташқи жинсий аъзолар соҳасида нохуш ҳисларни, сийдик чиқариш пайтида ноқулайликни сезади.
Шифокор-гинеколог шикоятлар ва кўрик асосидаёқ кандидоздан шубҳаланиши мумкин. Ташхис суртмани микроскоп остида текширганда тасдиқланади – бунда замбуруғ иплари кўринади.
Замбуруғли касалликдан қандай қутилиш мумкин?
Замбуруғли касалликни даволаш учун маҳаллий ва тизимли антимикотиклар — замбуруғни йўқ қиладиган препаратлар қўлланилади.
Маҳаллий даволаш учун шамчалар ва крем ишлатилади.
Маҳаллий даволашнинг камчиликлари:
- даволаш 3–10 кун давом этади;
- қўллаш ноқулай;
- клиник самараси секин намоён бўлади.
Тизимли даво – яъни антимикотикларни ичиш – бу камчиликлардан холи. Шифокорлар кўпинча перорал қабул учун флуконазол (Фуцис®) таблеткаларини тавсия қилади.
Фуцис® препаратининг афзалликлари:
- қўллаш қулай – ўткир молочницани даволаш учун Фуцис® 150 мг препаратининг атиги 1 таблеткаси бир марта қўлланилади;
- Фуцис® препаратининг сўрилиши овқатланишга ва кун вақтига боғлиқ эмас – уни исталган вақтда қабул қилиш мумкин;
- препарат организмга яхши сингади ва тарқалади – у замбуруғларга нафақат қинда, балки ичак, оғиз бўшлиғи ва қулоқда ҳам таъсир кўрсатади;
- Фуцис® препарати Candida авлодига мансуб замбуруғларнинг деярли барча турларига таъсир кўрсатади, унга нисбатан резистентлик (чидамлик) жуда кам ривожланади;
- беморлар уни “яхши кўтаради”.
Фуцис® препаратининг афзалликлари қаторига унинг ҳамёнбоп нархи ҳам киради.
Флуконазолнинг нисбий камчиликлари сирасига ҳомиладорлик ва лактация даврида қўллаш мумкин эмаслигини киритиш мумкин.
Антибиотиклар қабул қилганда замбуруғли касалликнинг олдини олиш учун нима қилиш керак?
Замбуруғли касаллик — антибактериал терапиянинг мажбурий ҳамроҳи эмас. Антибиотиклар қабул қилиш вақтида унинг ривожланишига йўл қўймайдиган чоралар:
- парҳез тутиш, яъни қовурилган, дудланган, шўр, зираворларга бой таомларни истеъмол қилмаслик;
- сут-қатиқ маҳсулотлари, айниқса, табиий йогурт истеъмол қилиш;
- гигиенага риоя қилиш;
- пахтали ички кийимдан фойдаланиш;
- кенг, бемалол кийим кийиш;
- спиртли ичимликларни чеклаш ва чекишдан воз кечиш.
Бу чоралар ҳар доим ҳам самара беравермайди. Баъзан барча тавсияларга амал қилинганда ҳам молочница пайдо бўлиши мумкин.
Замбуруғларга қарши препаратларни профилактика мақсадида буюриш ўринлими?
Бу саволнинг аниқ жавоби йўқ. Амалиётда, агар антибиотиклар билан даволаш курси узоқ давом этса ёки анамнезда қайталанувчи кандидоз бўлса, шифокор флуконазол буюриши мумкин.
Бундай беморларга профилактика мақсадида антибиотикларни қабул қилишнинг бутун даври мобайнида ҳафтасига бир марта 150 мг дозадаги Фуцис® препаратидан 1 таблетка буюрилади.
